Yeni bir ekonomik kriz çıkar mı?

Geçen hafta bir çok kişi yeni bir ekonomik kriz çıkacağı endişesine kapıldı. Yunanistan ve Portekiz’in yüksek bütçe açıklarının Avrupa Para Birliği’ni sarsacağı düşünesi var. Bu yüzden de Piyasalar tedirgin.

Avrupa para birimi, avro, son beş ay içinde Amerikan Doları karşısında yüzde 10 oranında değer kaybetti. Avro/dolar paritesi 1.5144 seviyesinden hafta sonunda 1.35’e kadar geriledi. Yatırım bankası Morgan Stanley, bu yıl sonunda avro/dolar paritesinin 1.32 olacağı yönündeki tahminini 1.24’e indirdi. Böylece, Amerikan Doları’nın, 2010 yılı sonuna kadar beklenenden daha fazla değer kazanacağını açıkladı. Zaten, avronun, Amerikan Doları’na karşı yaklaşık yüzde 10 oranında değerli olduğunu, uluslararası yatırım danışmanı Marc Faber yıl başında belirtti. Ve doların kısa vadede değer kazanacağını ileri sürdü. Ama Amerikan bütçe açıklarının doları zayıflatacağı da başka bir olasılık. Bu olasılığı da çok satan “Siyah Kuğu” kitabının yazarı ve Universal Investment LP fonunu yöneten Nassim Nicolas Talep, olumsuz değerlendiriyor. Talep’e göre, ABD Hazine bonoları muhakkak değer kaybedecek. Çünkü, ABD bütçe açığını kapatmak için zorlanacak. Bu nedenle ABD Doları da riskli bir para birimi.

Peki, son günlerde avronun hızlı değer kaybetmesi küresel ekonomiyi yeni bir krize sokar mı? Hayır. Hatta yeni bir krizi önler. Çünkü, aşırı değerli avro Avrupa Para Birliği’ne üye Yunanistan, İspanya, Portekiz, İrlanda gibi çevre ülkelerin rekabet gücünü azaltıyor. Avronun değer kaybetmesi, bu ülkelerin ürettiklerinden fazla harcamalarını önleyeceği için, avro bölgesine, faydası olacağını söyleyebiliriz. Avro bölgesindeki Almanya, Fransa, Hollanda gibi güçlü ülkelerin ekonomilerinde pek fazla sorun yok. Bu nedenle döviz piyasalarındaki oynaklık aslında dış ticaret dengelerinin oluşmasına yardımcı oluyor. Hafta sonunda Kanada’da toplanan G-7 Maliye Bakanları, küresel ekonomide belli başlı ülkelerin döviz kurlarının “esnek” olmasında fayda olduğunu belirttiler.