Son dönemde artan yabancı sermaye girişleri sadece Türkiye’de değil diğer gelişmekte olan ülkelerde de endişe yaratıyor. Yüksek oranda yabancı sermaye girişinin yaratacağı sorunlardan birkaçı düşük kura bağlı olarak ihracatta daralma, enflasyon baskısı ve varlık balonu. Olası yan etkilerle Merkez Bankası (MB) elindeki imkanlar dahilinde mücadele etmeye çalışıyor. Yabancı sermaye vergisi konusunda ise hükümetten muhtelif sesler yükseliyor.

Brezilya’nın da aralarında bulunduğu bazı gelişmekte olan ülkeler kısa vadeli sermaye giriş çıkışlarını kontrol altına almak için Tobin Vergisi’ni uygulamaya koydular. Yabancı sermayenin kısa vadeli yatırımlar için gelmesindense uzun vadeli yatırımlara yönlendirilmesini amaçlayan bir uygulama olan Tobin Vergisi’nin yabancı sermayeyi küstürmek gibi bazı yan etkileri de bulunuyor. Tasarruf oranının düşük olması nedeniyle ekonomik büyümeyi canlı tutmak için yabancı sermayeye ihtiyaç duyan Türkiye de tam da bu nedenle vergi konusunda kararlı bir tutum sergileyemiyor.

Türkiye’de şu anda yabancı sermaye girişlerinin yarattığı en belirgin ve temel sıkıntı değerli TL. İhracatçılar TL’nin aşırı değerli olduğu yönündeki tepkilerini her ortamda dile getiriyorlar. Öte yandan, değerli TL ihracatçının rekabet gücünü olumsuz etkileyerek toplam ihracatı düşürmesinin yanında ithalatı da kamçılıyor ve dış ticaret açığının iki yönlü olarak artmasına neden oluyor. Dış ticaret açığındaki artış cari açığa doğrudan yansırken finansman için yeniden yabancı sermaye girişi gerekiyor. Bu sarmal içerisinde diğer iki yan etki olan enflasyon ve varlık balonu Türkiye için şu anda sadece olası tehdit aşamasında, ancak sermaye girişleri bu yoğunlukta devam ettiği takdirde önümüzdeki dönemde tehdit olmaktan çıkıp gerçeğe dönüşme ihtimalleri yüksek.

Bu tablo içerisinde Türkiye’de yabancı sermaye girişlerinin yaratacağı olumsuz etkilerle baş etmeye çalışan kurum her zaman olduğu gibi Merkez Bankası. TCMB son Para Politikası Kurulu’nda yine radikal faiz indirimlerine giderek Türkiye’deki görece yüksek faiz oranlarını düşürmek (ki bu konudaki başarısı gösterge tahvilin tüm zamanların en düşük seviyesi rekorlarına her gün bir yenisini daha eklemesinden takip ediliyor) ve vadeleri uzatmak yönündeki çabalarını sürdürdü. Banka yönetimi öte yandan bankaların MB hesaplarında bloke etmeleri gereken mevduat miktarını belirleyen zorunlu karşılık oranlarını artırarak likiditeyi de azaltmaya çalışıyor.

MB’nin politikaları şu an için finansal piyasaların gazını almaya yetse de Tobin Vergisi meselesi önümüzdeki dönemde gündemin ilk sıralarında yer almaya devam edecek gibi görünüyor.

Turkishtime