Ekonomist-yazar Mustafa Sönmez, Türkiye’nin enerji alanındaki gereksinim ve projeksiyonlarını ‘makro-ekonomik‘ bütünsellik içerisinde değerlendirdi.

Türkiye ekonomisinin iyice yerleşik bir hal alan yapısal özelliği gereği, iç tasarruflarla değil dış kaynaklarla beslenen bir ekonomi olduğunu ve ‘ithalata dayalı’ bir gelişim seyri izlediğini vurgulayan Sönmez, ‘enerji‘ sektörünü bu yapı içerisinde şöyle konumlandırdı:

“Ekonomimiz ne kadar büyürse enerji tüketimimiz de o kadar artıyor. Ancak bu enerji tüketiminin neredeyse dörtte üçünü ithal eder durumdayız ve trende baktığımızda bir iyileşme de göremiyoruz: 2002 yılında üretimin tüketimi karşılama oranı % 35 iken, 2005′te % 29′a, ondan sonra 2008-2009-2010′da % 29′un da altına düşmüş. Dolayısıyla enerjideki ithalat bağımlılığı, Türkiye’nin ithalat faturasını da kabartan çok önemli bir öğedir. Enerjinin toplam ithalattaki payı 2000 yılında % 16.9 iken 2008 yılında % 23.3′e kadar çıktı. Ve son iki senedir de % 20′lerde seyrediyor. Demek ki toplam ithalat faturamızda enerji bir şekilde kemikleşmiş yerini koruyor. Yerli üretimi artırarak ithalat payını bir türlü azaltamıyoruz. Türkiye’nin enerji üretimi (madencilik, elektrik, gaz ve su alt sektörlerini toplayarak hesapladığımızda) milli gelir içinde yalnızca % 2′lik bir paya sahiptir. Yani Türkiye ekonomisi enerji üreten bir ekonomi değil. Dolayısıyla da ithalatçıyız. Peki enerji yatırımlarında ne durumdayız? Türkiye’de özel sektör tüm yatırımların % 80′ini yapıyor ve tüm yatırımlar içerisinde enerjinin payı yalnızca % 5… Demek ki, özel sektör henüz enerji yatırımcısı da olamamış; enerjiye dönük yatırımları düşük ve bir ‘enerji iştahı’ da görülmemektedir. Bu durumda hem arzın devamlılığını sağlamak açısından, hem de enerjinin sosyal bir mal olarak daha ucuza üretilmesi gerekliliği nedeniyle ibrenin kamu yatırımcılığına doğru biraz döndürülmesi gerektiğini düşünüyorum”.