Geçen hafta emtialarda ABD büyüme endişeleriyle birlikte karışık bir görünüm vardı.

Thomson Reuters/ University of Michigan tüketici güveni endeksinin 66,6’ya düşmesiyle ham petrol de geriledi. Geçen hafta Kanada-ABD arasındaki petrol boru hattının sızıntısıyla hareketlenen ham petrol yeniden gerilerken Brent ve New York ham petrol endikatörleri arasındaki makas yeniden açıldı. Cuma akşamı Londra’da Brent petrolü $78,21 varil fiyatıyla kapanırken New York hafif petrol $73,66 fiyatıyla kapandı. Londra metal borsası LME’de aralarında alüminyum ve bakırın da bulunduğu 6 metalin endeksi ise %3,3 artış gösterdi.

AgriPro’nun 20 Eylül tarihli piyasa raporuna göre, emtia piyasalarındaki karışık görünüme karşın, tarımsal emtialarda geçen hafta genellikle artışlar görüldü. Chicago vadeli işlemler borsasında ay geçişi yaşanırken tüm emtialarda doğal artışlar yaşandı. Chicago geçen hafta mısır ve soya fasulyesi öncülüğünde yukarı hareket yaşarken buğdayda da sağlamlık devam etti.

Mükemmel devam eden ABD soya mahsulü şartlarına rağmen geçen hafta fasulye Chicago’da ton başına $17 kadar yükselirken nakit piyasasında primler gevşedi ve mutlak fiyat geriledi. Soya yağı geçen haftaya göre ton başına $14 kadar artarken artan ABD menşeli ihracat artışlarına neden oldu. Geçen hafta CBOT’de mısır $18, buğday ise Kanada mahsulündeki donma haberleriyle birlikte $13 yükseldi.

Malezya palm yağları geçen hafta gevşek bir görünüm çizmesine karşın artan ihracat rakamları ve diğer yağların etkisinde hafta sonuna doğru hareketlendi. Cuma akşamı nakit piyasasında RBD Palm yağı $906, RBD Palm Olein $913 FOB Malezya limanları seviyesinde kote edilirken bu sabah (20 Eylül) palm yağı son 1 aydaki en yüksek seviyesine tırmandı. Kuala Lumpur BMD borsası ise Eylül kontratı ham palm yağı 85 ringgit yükselişle 2.712 ringgit ($876) seviyesinde seyrediyordu.

Kanola kompleksinde de geçen hafta sakinlik hâkimdi. Ham petroldeki gerileme kanola yağı fiyatlarına yansırken hafta sonuna doğu Kanada don haberleri ve ayçiçeği kompleksi etkisinde hareketlenen ham kanola yağı Cuma akşamı %1,7 haftalık artışla Avrupa limanları teslim $1.027 FOB seviyesinden kote edildi.

Ayçiçeği kompleksinde sağlamlık devam ediyor

Ayçiçeği kompleksinde ise son iki hafta yaşanan sağlamlık geçen hafta da artarak devam etti. Rusya rekoltesi hakkında 5,5-6,3 milyon ton arası tahminler tartışılırken bu yıl rekor rekolte beklenen Bulgaristan’dan da yine tohum teklifi görülmedi. Ukrayna kaynaklı endikasyonlar $500 FOB seviyesine tekabül ederken Rusya’nın Ukrayna’dan ham ayçiçeği yağı ithalat fiyatlarını yükselttiği duyumları alınıyor. Öte yandan Ukrayna ham ayçiçeği yağı teklifleri geçen hafta içinde ton başına $60-65 yükseldi. Cuma akşamı Karadeniz limanları teslim spot ham ayçiçeği yağı $1.070 FOB seviyesinde teklif edilirken Arjantin seviyesinin üstüne çıktı.

Hamburg’da yerleşik piyasa analisti Oil World, Rusya ayçiçeği üretim tahminini 6,2 milyon ton olarak aşağı düzeltirken Türkiye rekolte tahminini de 960.000 ton olarak yukarı düzeltti. AgriPro analistleri ise 950.000 ton Türkiye rekolte tahminini koruyor. Oil World son tahmininde, dünya ayçiçeği üretim rakamını 32 milyon ton olarak aşağı düzeltti.

Bitkisel yağda üretim de tüketim de artacak

Öte yandan Vietnam’ın Ho Chi Minh kentinde yapılan ABD Tarım Kooperatifleri Konferansı’nda konuşan Oil World baş editörü Thomas Mielke, dünya bitkisel yağ üretiminin bu yıl 6 milyon ton artacağı buna karşılık dünya talebinin 7 milyon ton artış göstereceğini söyledi. Mielke, bitkisel yağ fiyatlarının Ekim-Aralık döneminde ton başına $30-50 arası bir yükseliş göstereceği tahmininde bulundu. Beklenenden düşük palm yağı stokları, Brezilya’daki kurak hava ve artan biyodizel kullanımının artışlarda etkili olacağını anlatan Mielke, soya ve buğday fiyatlarının ise mevcut seviyelerini koruyacağı tahmininde bulundu.

Aynı konferansta konuşan Amerikan Soya Birliği (ASA), başkan yardımcısı Randy Mann, soya fasulyesi busel fiyatının $10-11 aralığında hareket edeceği tahmininde bulunurken sağlamlığın artan ihracat talebiyle destekleneceğini savundu. Randy Mann, sağlam soya fiyatlarının ABD hasatında da bu seviyelerini koruyacağı tahmininde bulunurken ABD’nin bu sezon 94,79 milyon ton gibi rekor bir soya üretimi yapacağını söyledi. Geçen yıl ABD soya üretimi 91,42 milyon ton olmuştu.

Çin’in Eylül ayında 4,73 milyon ton soya ithalatı yapacağı açıklandı. Ülke ticaret bakanlığı tarafından yapılan tahminde Ağustos ithalatının 4,76 milyon ton olarak gerçekleştiği kaydedilirken Eylül ayı ithalat tahmininin geçen yıla göre %72’lik bir artışa işaret ettiği de kaydedildi.

Arjantin’in 2010-11 buğday üretiminin 11,2 milyon ton olarak gerçekleşeceği açıklandı. Ülke tarım bakanlığı raporundaki tahmin ABD tarım bakanlığı USDA’in 12 milyon tonluk tahmininin altında. Geçen yıl Arjantin tarım bakanlığına göre 7,5 milyon ton, USDA’e göre ise 9,6 milyon ton buğday üretimi yapmıştı.

Ayçiçeğinde hasat devam ediyor, fiyatlarda kısmen yükseliş var

Trakya’da özellikle Kırklareli, Muratlı ve Silivri’de ayçiçeği hasatının sonlarına doğru yaklaşırken Tekirdağ, Malkara civarlarında ve Konya’da hasat sürüyor. Kısıtlı ticarette tonajlı malların depolara kalkmakta olduğu anlaşılırken önceki hafta sonu yağan yağmur nedeniyle geçen haftanın 3 günü biçim de yavaşladı. Trakya Birlik’in geçen hafta başı 20.000 ton tohum için %44 yağ bazında 915 TL satış fiyatı açıklamasıyla birlikte piyasada fiyatlar kısmen yükselerek 875-885 TL kamyon üstü seviyesine oturdu. Satışa çıkarılan 20.000 ton çiçeğin geçen hafta içinde tükenmesiyle birlikte bugün gözler yeniden Trakya Birlik’e çevrilecek.

Geçen hafta belirsizlik ve mali sıkışıklık nedeniyle Trakya’da bir ara 1.770 TL seviyesinde işlem gören ham ayçiçeği yağı, tonajlı bir kaç işlem sonrası hafta sonuna doğru yeniden 1.850 TL’nin üstüne çıktı. Küspe ise GDO konusundaki çözümsüzlükle birlikte, tüm yurtta sağlamlaşmaya başladı.

Yağlı tohumlar, stratejik ürün

Bitkisel Yağ Sanayicileri Derneği’nin her yıl düzenlediği geleneksel “Yağlı Tohumlu Bitkiler ve Bitkisel Yağlar Konferansı 2010”, sektörel piyasalara bakış toplantısı 15 Eylül 2010 Çarşamba günü İstanbul Sheraton Ataköy otelinde gerçekleştirildi. 200’e yakın sektör mensubunun katılımıyla yapılan konferansta açılış konuşmasını yapan Başkan Edip Uğur, yağlı tohumların tahıllar kadar stratejik bir ürün olduğunun her kesimce kabul edilmesi gerekliliğini söylerken destekleme primlerine rağmen tahıllarla yağlı tohumlar arasında olması gereken parite seviyesine ulaşılamadığını, diğer tarla bitkileri ve tahıllarla olan gelir rekabeti dengesizliğinin ortadan kaldırılması gerektiğini, yağlı tohumlarda alım politikaları oluşturularak lisanslı depoculuk sisteminin devreye sokulması gerektiğini ve tüm tarım ürünlerinin tek bir çatı altında toplanarak Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’na bağlanması gerektiğini anlattı.

Öte yandan Amerikan Soya Birliği, ASA’nın düzenlediği “Amerikan Soya Fasulyesi Üretimi ve Tarımsal Biyoteknoloji Semineri” bugün Ceylan Intercontinental Istanbul otelinde yapılıyor. Üç Amerikalı konuşmacının katılacağı seminerde dünyada soya üretimi ve biyoteknoloji konularında detaylı bilgiler verilecek.

Fiyat Kotasyonları

Cuma günü görülen endikatif fiyatlar:

İthal:
- Ayçiçek Tohumu – CIF Marmara – $ 510
- Kanola Tohumu – CIF Marmara – $ 490
- ABD Soya Fasülyesi – CIF TR – $ 469
- Güney Amerika Soya fasülyesi – CIF TR – $ 472
- Karadeniz menseli Ham Ayçiçek Yağı – CIF Marmara/Mersin – $ 1.100/$ 1.110
- Ham degam Soya Yağı – CIF TR – $ 1.010
- G. Amerika menseli Ham Mısırözü yağı – CIF TR $ 1.095
- AB menseli Ham Mısırözü yağı – CIF TR $ 1.150
- RBD Palm Yağı – CIF TR $ 966
- RBD Palm Olein – CIF TR $ 974
- RBD Palm Stearin- CIF TR $ 935

İç Piyasa:

- Ayçiçek Tohumu – Trakya kamyon üstü – 885 TL (%41 yağlı)
- Ayçiçek Tohumu – Konya kamyon üstü – 900 TL (%43 yağlı)
- Ham Ayçiçek Yağı – Trakya teslim – 1.850 TL
- Ham Kanola Yağı – Ege/Çukurova teslim – $1.125
- Ham Soya Yağı – Ege/Çukurova teslim – $ 1.125
- Nötr Pamuk yağı – 1.910 TL
- 28 protein Ayçiçek küspesi – Trakya/Ege/Çukurova teslim – 300 TL/350 TL/350 TL
- Kanola küspesi – Ege/Çukurova teslim – $ 325
- Soya Küspesi – Ege/Çukurova teslim – $ 495
- Pamuk Küspesi Çukurova teslim – 510 TL