Girişimciliğin yaşı yok. Her yaştan insan, her an güzel bir iş fikri geliştirip bunu dünya ekonomisine armağan edebilir. Fikirlerin havada uçuştuğu bu dönemde aklınıza gelen fikirlerin “hayal” olarak kalmaması için gereken şeyleri şöyle bir sıralayayım dedim…

1. Öncelikle yapacağınız işi kendinize tanımlayın

Tam olarak ne yapmak istediğiniz, aklınızda nasıl bir iş modeli olduğunu yazıya dökmek için iyi bir başlangıç olacaktır. Bunu yaparken az ve öz cümleler kurmanız ve herkes tarafından anlaşılabilecek bir dil kullanmanız işinizi kolaylaştıracaktır. Bu tanım aynı zamanda “ne?”, “neden?” sorularının yanıtlarını da içinde barındırmalıdır.

Zaman zaman hepimiz çeşitli varyasyonları ile asansör konuşmasını duymuşuzdur. Asansör konuşması ne demektir? Yaptığınız işi veya fikrinizi ilk defa gördüğünüz birine 30 saniyede ana hatlarıyla, ilgi çekici ve akılda kalıcı bir şekilde sunabilmektir. İşe başkangıç olarak yazıya dökeceğiniz bu tanım, aynı zamanda asansör konuşmasının da içeriğini oluşturacaktır.

2. Nasıl bir ürün ve hizmet sunacaksınız?

Projenizde amaçladığınız ürün ve hizmetlerin içeriğini detayları ile bu aşmada tanımlamalısınız. Vereceğiniz ürün ve hizmetlerin sağlayacağı faydaları da tek tek yazmalısınız.

3. Girmeyi düşündüğünüz pazarı analiz edin

Pazar analizine tarihsel geçmişi inceleyerek başlayabilirsiniz. Girmek istediğiniz pazarın, geçmişten günümüze hangi süreçlerden geçtiğini ve bu pazar için ileriki dönemlerde nasıl bir gelişme öngörüldüğünü internet üzerinden araştırıp bulabilirsiniz. Hatta bununla ilgili birçok veriye ve yazıya da ulaşabilirsiniz. Topladığınız bu veriler ışığında pazarın taşıdğı potansiyelleri, sektörün büyüklüğünü ve yıllık büyüme temposunu çıkarabilirsiniz. Bununla birlikte teknoloji ve kullanıcı eğilimleri her geöen gün yüksek bir ivme ile değişmektedir. Bu değişim sürecine ayak uydurmak için, gelişen eğilimleri yeni rendleri takip etmeli, projenizi devamlı geliştmrimeli ve fiyatlandırma politikanızı dönemsel olarak gözden geçirmelisiniz. Burada bir diğer dikkat etmeniz gereken unsur ise hedef kitlenizi ve çalışabileceğiniz üçüncü parti tedarikçilerin düşünceleri, pazara bakış açılarıdır.

Pazara yön veren şirketlerin iş modellerini ve pazar paylarını araştırmalı, rekabet edeceğiniz bu verilerden özet bir rapor çıkarabilirsiniz.

4. Yaptığınız pazar analizinden elde ettiğiniz bilgiler ve diğer tüm faktörler dahilinde pazarlama planı hazırlamalısınız.

Birçok yeni projenin pazarlama planı kafalarda çizilir, fakat yoğun rekabet ve zaman darlığı mazeret edilerek bir türlü yazılı ortama aktarılmaz. Burada hedef kitleniz ürün ve hizmetleriniz ile nasıl buluşturacağınıza dair tüm stratejileri belirlemelisiniz. Bu stratejileri belirlerken izlemeniz gereken adımlar şöyledir. Pazar bölümlenmesi, dağıtım kanalları tespiti, fiyatlandırma politikası, hedeflenen pazar payları, satış planı, reklam planı, halkla ilişkiler. Detaylı pazarlama planına ek olarak özetinin de hazırlanması, plan hakkında genel bir fikir edinmek isteyen yatırımcılar için de faydalı olacaktır.

5. Organizasyon şeması çıkarın

Yönetim ekini genelde proje sahiplerinden oluşur. Yönetim Ekibindeki isimleri yazarken aynı zamanda görevlerini de tanımlamalısınız. Projede birlikte çalışacağınız danışmanlar varsa bunu da listeleye eklemeli ve hangi konuda danışmanlık alacağınızı belirtmelisiniz.

Stratejik işbirlikleri yapacaksanız hangi firma ile nasıl bir işbirliğine gireceğinizi belirtmeniz de faydalı olacaktır. Tasarım, yazılım, satış, pazarlama ve destek gibi konulardaki tüm personel ihtiyacınızı ve iş tanımlarını detaylı olarak belirleyerek organizasyon yapısını çıkarabilirsiniz.

Buna ek olarak organizasyon şemasını görsel olarak eklemeniz de ilk bakşta yapıyı görebilmek adına faydalı olacaktır.

6. Operasyonel süreçlerin yönetimi göz ardı edilemez.

Projenizi yapım aşaması ve yönetim gibi tüm operasyon süreçlerini belirlemelisiniz. Nasış bir strateji izleyeceğinizi, online ve offline mecraları nasıl kullanabileceğinizi, tüm bu operasyonel süreçleri ve nasıl bir yapıda ilerleyeceğinizi belirlemeli ve detaylı olarak yazmalısınız.

7. Ofisimiz plazanın 18′inci katında olmalı mı?

Gerçekten boğaz gören bir ofise ihtiyacımız var mı veya bir plazada olmalı mısınız? Bu bölümü doldururken ihtiyatçarınızı göz önünde bulundurun ve makul davranın. İşyerinin nerede açılacağından, ofiste hangi donanımların yer alması gerektiğine kadar tüm detayları ve yaklaşık maliyetlerini yazmalısınız.

8. Finansal plan olmazsa olmaz

Yabancı yatırımcılar finansal planı genelde beş yıllık olarak değerlendirmenizi isterler. Fakat birinci yılı detaylı, iki yılı tahmini olmak üzere toplamda üç yıllık finansal plan hazırlamak yeterli olacaktır. Finansal plana risk analizi ile başlayabilirsiniz. Risklerinizi belirlerken, bu risklerin oluşması durumunda projenizin hangi yönde ne kadar etkileneceğini de eklemelisiniz. İhtiyacınız olan yatırım teklifi hangi kalemler için ne kadardır, bunları ayrı ayrı belirtmelisiniz.

Finansal planın bir başka maddesi ise kırılım noktası yani başa-baş analizler. Yatırım yapıldıktan ne kadar zaman sonra kâra geçmeyi planlıyorsunuz ve bunu nasıl sağlayacaksınız, bunu belirleyerek detaylı olarak açıklayınız. Projeniz nasıl satılabilir, kime satılabilir, halka arz gibi olası çıkış stratejisini planlamalısınız.

Projenizi hayata geçirmeden önce açık bir şirketiniz varsa eski bilançoları da buraya eklemeniz faydalı olacaktır.

Sonuç olarak iş planı, sadece yatırımcı için değil aynı zamanda da projeniz içinde gereklidir. İş planı yatığınızda olası problemlere karşı da hazırlıklı olacaksınız.

Girişimcilerin, yatırımcılar konusunda yanlış bir algısı da burada tekrar hatırlatmak istiyorum.

Yatırım desteği aldığınızda o para sizin cebinize girmez, şirketin kasasına girer. Dolayısı ile yatırımcı söze bu desteği, işiniz geliştirmeniz ve değerini artırmanız için vermektedir. Yatırım desteği karşılığında her ne kadar hissenizden pay verseniz de şirketinizin değeri arttığında elinizdeki hisselerin daha değerli olacağını unutmayın.