Piyasalardaki çöküşü nasıl değerlendirdi?

Hafat boyunca Yunanistan merkezli depremin tüm dünya piyasalarını sarsması basında da ilgi çekti. Cumartesi günü ekonomi basını gelişmeleri şöyle yorumladı:

Ntvmsnbc.com: Piyasalarda yüksek tansiyon

Kurdaki hareketi ntvmsnbc’ye değerlendiren ABank Hazine Pazarlama Müdürü Ebru Balkan Koçak şunları söyledi: “Euro Bölgesi’ne ilişkin kötümserlikle risk algılaması değişti. Riskten kaçınma şeklinde tavır aldılar. Borsalarda ciddi düşüşler oldu, dolar arttı. Parite etkisiyle bizdeki hareket hızlı oldu. En belirleyici faktör parite olacak. Dolarda 1,5250 tepe noktası olabilir. Aşağıda da ilk etapta 1,5050 seviyesine kadar gevşeme olabilir. Euro/dolar paritesi 1,36-1,37 arasında dinlenmeye geçecektir.”

İMKB’DE YÜZDE 3.7′LİK KAYIP

Yurtdışı piyasalardaki olumsuz havanın etkisiyle İMKB haftanın son işlem gününe yüzde 2 kayıpla başladı. Yurtdışına bağlı olarak İMKB’deki kayıp da hızlandı ve ilk seansta yüzde 3.9′luk düşüş yaşandı. Borsa ikinci seansta da sert düşüşünü sürdürdü ve haftayı yüzde 3.76 kayıpla 51 bin 454 puandan tamamladı. Borsa böylece yılın en düşük seviyesine gerilerken, seans içinde 51 bin 89 puana kadar geriledi. Avrupa borsalarında da yüzde 2′yi aşan düşüşler görüldü.

ASYA BORSALARINDA YÜZDE 4′E VARAN DÜŞÜŞ

Asya’da borsalar, Avrupa’da bazı ülkelerin borç sorunu ve ABD’de işsizlik maaşı başvurularının artmasının küresel toparlanmanın resesyona dönüşebileceği endişeleri nedeniyle geriledi.

Japonya’da Tokyo Borsası haftanın son işlem gününü düşüşle kapadı. Borsanın temel göstergesi Nikkei 225 endeksi yüzde 2.89 (298,89 puan) değer kaybederek, 10 bin 57 puana indi.

Asya’da ayrıca Çin’de Şanghay Borsası yüzde 1,8, Hong Kong Borsası yüzde 2.9, Güney Kore Borsası yüzde 3.1, Tayvan Borsası yüzde 4 ve Avustralya Borsası yüzde 2.5 düştü.

ABD’DEN DE KÖTÜ HABER GELDİ

Piyasalar öğleden sonra ABD’den gelen istihdam verisine odaklandı. ABD Çalışma Bakanlığı, Ocak ayında tarım dışı istihdamın 20 bin düşüş ile beklentilerin tersine azaldığını açıkladı. Ekonomistler tarım dışı istihdamın Ocak’ta 5 bin kişi artmasını bekliyorlardı. Aralık’ta 85 bin düşüş olarak açıklanan ABD tarım dışı istihdam verisi 150 bin düşüşe revize edildi. ABD’den gelen veri de kötü olunca borsalardaki sert düşüşler sürdü.

PETROL VE ALTIN ÇAKILDI

Petrol, dün Temmuz ayından bu yana yaşadığı en büyük günlük düşüşün ardından, doların Euro karşısında son sekiz ayın en yüksek değerine ulaşmasıyla yatay seyir izliyor. Petrolün varili, 72 dolara yakın seviyeden işlem görüyor.

Altın fiyatları, bazı Avrupa ülkelerinin borçlarıyla ilgili artan kaygılar nedeniyle yatırımcıların risk alma konusunda ihtiyatlı davranmalarıyla üç ayın en düşük seviyesinin biraz üzerinde seyrediyor. Dün 2008′den bu yana görülen en büyük günlük düşüşü gören altının ons fiyatı 1,060 dolar seviyesinde işlem görüyor.

Referans Gazetesi: Piyasalara Avrupa Darbesi

Yunanistan’ın ardından İspanya ve Portekiz ekonomisine ilişkin artan endişeler piyasaları yerle bir etti. Uluslararası piyasalardaki düşüşten payını alan İMKB cuma günü yüzde 3,76′lık düşüşle 51.454 puana indi. İMKB’de iki günlük düşüş yüzde 6,5′e ulaşırken şirketlerin piyasa değerinde cuma günü yaşanan kayıp 16 milyar dolar oldu.

Sabah Gazaetesi: Türkiye dalgayı hafif atlattı (Kerim Karakaya)

ABD DE YARALI

Hazırladığımız ‘Finansal Hasar Haritası’, 2010′da en ağır darbeyi alan ülkeleri ortaya koyuyor. Harita, artan risk ile birlikte borsadaki kayıpları gösteriyor. Buna göre, 2010′da en ağır finansal hasarı Kıta Avrupası ülkeleri aldı. Portekiz, Yunanistan, İspanya, İtalya, Almanya ve Fransa şu ana kadar son dalganın ağır hasarlıları… Zayıf halkalardaki (Portekiz, Yunanistan ve İspanya) mali sorunların AB’nin ‘finansör’leri Fransa ve Almanya’nın finansal göstergelerinde ağır tahribata yol açması dikkat çekiyor. Yıl içindeki en düşük seviyesine göre Almanya CDS’leri yüzde 72, Fransa CDS’leri ise 107 artmış durumda. Ayrıca, İtalya’ya yönelik endişeler çok sık gündeme gelmese de bu ülkeye yönelik risk algılaması da yükseliyor. 2010′a ağır hasarlı giren diğer bir ülke de ABD oldu.

ÇİN ORTA HASARLI

Dün açılışta ABD Dow Jones Endeksi 10 binin altına inerek son 3 ayın en düşük seviyesine geriledi. Bununla birlikte ülkenin CDS oranları son bir ayda yüzde 71 yükseldi. ‘Orta hasarlı’ ülkeler grubunda ise Rusya, Macaristan, Çin ve Polonya yer aldı.

TÜRKİYE ŞİMDİLİK AZ HİSSETTİ

Türkiye, finansal stresi şu ana kadar en az hisseden ülkeler arasında yer alıyor. Bu yıl, borsası daha az düşen ve iflas riski daha az artan ‘Hafif Hasarlı’ ülkeler arasında Türkiye ile birlikte Meksika, Filipinler, Malezya, Letonya, Ukrayna, İrlanda ve İngiltere yer aldı. Türkiye son iki işlem gününde sert satışlar yaşasa da yılın başında IMF beklentileri sayesinde ayrışan ülke olmuştu. Bu nedenle Türkiye 2010′dan en hafif darbeyi alan ülkeler arasında yer aldı. Türkiye’nin 5 yıllık CDS’leri yılın en düşük seviyesine göre sadece yüzde 25 yükseldi. İMKB ise yılın zirve seviyesinden yalnızca yüzde 7 aşağıda. Piyasa oyuncuları tarafından 2009′da alt-üst edilen ve uzun süre gündemden düşmeyen Ukrayna ve İrlanda gibi ülkelerde ise şimdilik sular durgun gibi görünüyor.

VATAN Gazetesi: Krizin yeni fay hattı ‘Avrupa’ dünyayı sallıyor

YUNANİSTAN, Portekiz ve İspanya ekonomilerine ilişkin kaygılar borsaları vuruyor. Avrupa borsaları dün de değer kaybetti ve 2 günlük düşüş % 8’e dayandı

AVRUPA para birimi euroda kan kaybı hızlandı. Euro, dolar karşısında 1.3595’le son 9 ayın en düşük seviyesine indi. Dolardaki çıkış altın ve petrolü vurdu

Başta Yunanistan, Portekiz ve İspanya olmak üzere Avrupa ekonomilerine yönelik kaygılar tüm dünyaya unutulmaya yüz tutan krizi yeniden hatırlattı. Hem borcu hem de bütçe açığı rekor kıran Avrupa ülkelerinin krizin “ikinci dibi”ne neden olacağı korkularıyla euro dün dolar karşısında 9 ayın en düşük seviyesi olan 1.3595’e kadar geriledi. “Sıradaki kim” sorularının arttığı borsalar dün de kötü bir gün geçirdi. Haftanın son işlem gününde de kayıplar bir ara yüzde 3’e dayandı. Böylece borsalarda son 2 günde yaşanan kayıplar yüzde 7’leri aştı. Korkuların merkez üssü olan Yunanistan’da Atina Borsası dün yüzde 3.73 geriledi. Lizbon ve Madrid Borsası’nda kayıplar bir ara yüzde 3’ü aştı.

Tüm eleştirilere rağmen Portekiz’de bütçe harcamalarını artıran yasanın parlamentoda kabul edilmesi, piyasalarda kaygıları iyice artırdı. Almanya’da sanayi üretimi, ekonominin imalat tabanında ve inşaat sektöründe üretimin azalmasının etkisiyle Aralık’ta önemli ölçüde düştü. Ekonomi Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, sanayi üretiminin mevsimsel etkiyle Aralık’ta aylık bazda yüzde 2.6 düştüğü belirtildi.

Sıradaki kim?

Avrupa ekonomileri arasında dünyayı sallayanların başında bütçe açığı ve borçluluk oranı yüksek ülkeler geliyor. Ancak bu ülkelerin ekonomik büyüklük açısından “dev ülkelerden” daha küçük olmaları dikkat çekiyor.

Dünyanın en borçlu 20 ülkesi sıralamasında Avrupa’dan 16 ülke yer alıyor. Milli gelirinin yüzde 1267 üzerinde dış borcu bulunan İrlanda dünyanın en borçlu ülkesi konumunda. İrlanda’nın bütçe açığı ise milli gelirinin yüzde 12’si düzeyinde. Bütçe açığının milli gelire oranı Avrupa Birliği ülkeleri için belirlenen Maastricht kriterine göre yüzde 3’ü aşmaması gerekiyor. İsviçre ve İngiltere ise borçlulukta ikinci ve üçüncü sırada yer alıyor. Milli gelirinin yüzde 14.2’si kadar bütçe açığı veren İngiltere’nin ekonomik büyüklüğü ve krize karşı önlem almadaki hızı bu ülkeye yönelik bir endişenin çıkmasını engelliyor.

ABD istihdamı yetmedi

Dünyanın en borçlu 16’ncı ülkesi olan Yunanistan’da ise bütçe açığı milli gelirinin yüzde 12.5’i düzeyinde. Bu oran Portekiz’de yüzde 9.3, İrlanda’da yüzde 12, İspanya’da ise yüzde 11.4. Portekiz’in brüt dış borçları (507 milyar dolar) milli gelirinin yüzde 214.4’ü kadar.

Son 2 gündür Avrupa’ya yönelik endişelerin vurduğu borsaları, ABD istihdam verisi de kurtaramadı. ABD Çalışma Bakanlığı, Ocak ayı işsizlik oranını yüzde 9.7 olarak açıkladı. Beklenti işsizlik oranının yüzde 10.1 olarak açıklanacağı yönündeydi.

Bu verinin ardından Wall Street’te endeksler vadeli işlemlerde artıya geçti, Avrupa borsalarındaki kayıplar bir miktar azaldı. Ancak dünya borsalarındaki toparlanma çabası sadece yarım saat sürdü. Güne yükselişle başlayan Wall Street’te yönün tekrar aşağıya dönmesi borsalarda satışları yeniden hızlandırdı.

ABD’de açıklanan tarımdışı istihdam verisinin beklentilerin üzerinde gerilemesi toparlanma çabalarını etkisiz bıraktı. ABD’de Ocak ayında tarım dışı istihdam 20 bin düşüş ile beklentilerin tersine azaldı. Tarım dışı istihdamın 5 bin kişi artmasını bekleniyordu.