Bugün 20 Şubat 2017 Pazartesi
  • İstanbul9 °C
  • Ankara1 °C
  • BIST
    88.830
    %0.73
  • Altın
    144,131
    %-0.21
  • Dolar
    3,6361
    %-0.93
  • Euro
    3,8595
    %-1.35
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
İngiltere’nin derdi ihracatçıyı germeli mi?
13 Ağustos 2016 Cumartesi 15:54

İngiltere’nin derdi ihracatçıyı germeli mi?

İngiltere, Türkiye’nin en fazla ihracat yaptığı ikinci ülke. Brexit’in etkileri, İngiltere pazarına çalışan ihracatçılar tarafından yakından izleniyor.

İngiltere, Türkiye’nin en fazla ihracat yaptığı ikinci ülke. Brexit’in etkileri, İngiltere pazarına çalışan ihracatçılar tarafından yakından izleniyor. Ülkeye 1 milyon dolarlık ihracat yapan inşaat malzemeleri sektörü bunlardan biri. Uzmanlara göre paniğe gerek yok, etki sınırlı olacak.

Britanya halkının, 23 Haziran tarihinde yapılan referandumda Avrupa Birliği’nden çıkma kararı alışının yankıları sürüyor. Kararın politik etkileri üzerinde münakaşalar devam ederken, meselenin iktisadi boyutları da tartışılıyor. Küresel ekonominin bir parçası olan Türkiye açısından da kararın olası etkileri üzerine değerlendirmeler yapılıyor. Britanya ekonomisi açısından, kararın ilk etkileri, beklendiği gibi olumsuz oldu. Referandum sonrasında, Britanya’da tüketici güven endeksi son 20 yıldaki en hızlı gerilemesini yaşadı.

Britanyalılar, kararın ardından, ilk on gün içinde alışverişe daha az gittiler. Alışverişe gitme oranlarında, bu süre zarfında, yüzde 3,4’lük düşüş yaşandı. İngiliz sterlini ise dolar karşısında son 31 yılın en düşük seviyesine geriledi. Yatırımcılar güvenli liman olarak Amerikan hazine tahvillerine talep gösterdiler. Bu koşullar altında da Britanya’nın resesyonla flört ettiğine dair değerlendirmeler gelmeye başladı. 

Morgan Stanley’e göre, bu kararın Britanya ekonomisine etkisinin, 2016 ve 2017 yıllarında, kümülatif olarak yüzde 1.5’lik negatif yönde olacağı tahmini yapıldı. Öte yandan İngiliz ekonomisine yönelik olarak destekleyici ifadeler ve canlandırmaya yönelik önlemler de gelmeye başlıyor. 

İngiltere Merkez Bankası Başkanı Mark Carney, Britanya’nın finansal sisteminin temel açından güçlü olduğunu savunarak, güveni tesis etmek için ve iç talebi kuvvetlendirmek için gerekli önlemleri alacaklarını vurguladı. 

Çoğu analist, İngiltere Merkez Bankası (BOE) gelecek ay içerisinde yapılacak toplantıda faiz oranlarını indireceği görüşünde. Hatta bu kararın daha erken bile alınabileceği değerlendirmesi yapılıyor. Böylelikle tüketiciler ve iş dünyası için uygun koşullarda kredi olanakları sağlanacak ve ekonominin alınan önlemlere reaksiyon vermesi beklenecek. 

İngiltere tekrar güçlenecek tüketici güveninde görülen düşüş önemle üzerinde durulması gereken bir konu. Çünkü tüketici güveninde yaşanan gerileme, talebin zayıflamasına yol açacağından, bu durum iktisadi faaliyetlerini de yavaşlatacak. Talebin zayıflamasının, ekonominin üretim miktarını da, yani arz kanalının üzerinde de tesirleri oluyor. Bu durum ekonomik faaliyetlerin hız kesmesi anlamına geliyor. 

Bir diğer önemli konu ise sterlinde yaşanan gerileme. Aslında ulusal paranın değer kaybetmesi, o ülkenin ihracat performansı açısından olumlu bir işaret olarak değerlendirilir. Britanya açısından da aynı şeyler geçerli. Fakat bir nokta daha var. Britanya ekonomisini izleyen ekonomistler arasında, sterlindeki yavaşlamanın ihracatı artırıcı etki yaratsa bile, içeride enflasyonu yukarı taşıyacağı, iç talebi zayıflatıcı yönde etkilerinin görüleceği düşünülüyor. 

Madalyonun diğer tarafına bakacak olursak, Britanya’nın AB’de sürpriz olarak nitelendirilen ayrılma kararı ardından tüketici güveninde gerilemeler yaşanması normal karşılanabilir. Öte yandan alınan önemler ve zamanın ilerlemesiyle güvenin tekrar güçlenmesi ve bu duruma paralel olarak da ekonominin tekrar büyümesi beklenebilir. Fakat tüm bunlar zaman alacak. 

Bir şey net: Kısa vadede Britanya ekonomisini yavaşlama veya resesyon bekleniyor. Piri Reis Üniversitesi Finans ve Ekonomi Bölümü’nden Prof. Erhan Aslanoğlu, Britanya açısından kararın kısa vadede iktisadi faaliyetleri zayıflatacağı yönünde görüş bildirirken, orta ve uzun vadede işlerin tekrar yoluna gireceği ve Londra’nın finans merkezi olarak tekrar güçleneceğini belirtiyor. 

İngiltere, ABD ve Çin kadar etkili değil. Küresel krizin etkilerini yeni yeni atlatmaya çalışan Avrupa’da, Britanya’nın bu kararının iktisadi faaliyeler üzerine yüzde 0,5’lik bir negatif etki yaratacağı tahminleri yapılıyor. 

Türkiye’ye negatif etkisi yüzde 0.1 ilâ 0.2 olacak

Brexit’in Türkiye açısından etkisinin dolaylı olacağı, Türkiye ekonomisi üzerinde yüzde 0.1 ile 0.2 arasında bir negatif tesir yaratacağı tahmin ediliyor. Türkiye’nin İngiltere ile ticari ilişkilerinin güçlü olduğu ve kararın olumsuz etkilerinin dış ticaret piyasasında, sınırlı da olsa, görülebileceği ifade edilebilir. 

İngiltere’nin iç talebinin zayıflaması ve dolayısıyla iktisadi faaliyetlerinin gerilemesi, Türkiye’nin İngiltere’ye yapacağı ihracatı düşürebilir. Bu durumun da ekonomi üzerinde, kısmi de olsa olumsuz bir etkisi olur. 

TÜİK’in istatistik verilerine bakacak olursak, Türkiye’nin 2015 yılı itibarı ile, toplam ihracatı 143 milyar 844 milyon dolar düzeyinde bulunurken, İngiltere’ye yönelik ihracat 10 milyar 556 milyon dolar seviyesindeydi. İthalat rakamlarına bakacak olursak, Türkiye’nin geçen yılki toplam ithalatı 207 milyar 235 milyon dolar seviyesindeyken, Türkiye’nin İngiltere’den yaptığı ithalat, 2015 yılı sonu itibarı ile 5 milyar 541 milyon dolar seviyesinde bulunuyor. Bu rakamlardan da anlaşılacağı üzere, Türkiye ekonomisi açısından, İngiltere önemli bir ticaret ortağı. Ada ekonomisindeki gelişmeler Türkiye’yi de yakından ilgilendiriyor. Diğer yandan, İngiliz ekonomisinin sağlam temeller üzerine kurulu olması ve çoğu gözlemci tarafından, pek de beklenmeyen AB’den çıkma kararının ilk etkilerinin olumsuz olmakla beraber, İngiltere’nin orta ve uzun vadede tekrar güçleneceği düşünülecek olursa, ülkemiz ekonomisi açısından gelişmelerin olumsuz etkilerinin sınırlı olduğu da belirtilebilir. 

Aslanoğlu şöyle diyor: “Britanya’nın kararının Türkiye ekonomisi üzerinde etkisi ise yüzde 0.1 - 0.2’lik negatif yönde olacağı öngörüsünde bulunuyor. Türkiye, dolaylı yönde etkilenir. Fakat Avrupa’da bankalar sorun yaşarsa, bu gelişmenin Türkiye’deki AB kaynaklı bankalar üzerinde olumsuz tesirleri olabilir. Böyle bir gelişme halinde olumsuz yönde etkileri daha ne olabilir.” 

Alt kalemler açısından bakıldığında, Ada ekonomisi ile kuvvetli bağları bulunan alanlarda sorun olabileceği düşünülüyor. Örneği, Britanya’nın AB’ye hayır kararının inşaat malzemeleri alanında olumsuz etki göstereceği tahmin ediliyor. Türkiye İnşaat Malzemesi Sanayicileri Derneği’nin sektöre ilişkin yayımlanan aylık raporundan elde ettiğimiz bilgilere göre, Türkiye inşaat malzemesi ihracatının 4.1 milyar dolar ile yüzde 21.4’ü AB ülkeleri oluştururken, İngiltere 877 milyon dolarlık ihracat rakamı ile bölgenin en büyük pazarı konumunda bulunuyor.

Tesiri büyük olmayacak 

Türkiye’nin İngiltere ile ticari ilişkilerini kuvvetli şekilde yürüten şehirler arasında Denizli dikkat çekiyor. Denizli İhracatçılar Birliği (DENİB) Başkanı ve TİM Başkanvekili Süleyman Kocasert, Britanya’nın AB’den çıkma kararının yarattığı etkilere ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Denizli’nin İngiltere’ye olan ihracatını incelediğimizde, 2015 yılında bu ülkeye toplam 344 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirildiğini görüyoruz. Bu rakam Denizli’nin toplam ihracatının yaklaşık olarak yüzde 14’ünü oluşturuyor. İngiltere, Almanya’dan sonra en büyük ikinci ihracat pazarımız konumunda. Önümüzdeki süreçte, Türkiye - İngiltere arasındaki ticaretin hangi yöne doğru gittiğini belirleyen bir dönem geçireceğiz; ancak iki ülke arasındaki ticarette kısa ve orta vadede çok büyük etkilenme olmacağınızı düşünüyoruz” dedi.

ingiltere'nin en çok ithal ettiği ürünler

"İNGİLERE DAHA DA GÜÇLENECEK" 

Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu 
Piri Reis Üniversitesi Ekonomi ve Finans Bölümü

Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu

Britanya’da alınan hayır kararının asıl etkisinin finans merkezi olması sebebiyle Londra üzerine olacağını düşünüyorum. Bir diğer önemli konu ise konut sektöründeki gelişmeler. Londra’nın finans merkezi olması sebebiyle o bölgede konut talebi de yüksekti ve konuta yatırım yapılıyordu. Dolayısıyla konut fiyatlarında gerilemeler yaşanabilir, varlık fiyatlarındaki gerilemeye bağlı olarak tüketici talebinde de gerimeler yaşanması doğaldır. Kısa vadede ekonomi üzerindeki etkisi olumsuz olacaktır, ama orta ve uzun vadede Britanya ve Londra tekrar güçlenecektir. Avrupa Birliği’nin özüne, Gümrük Birliği konseptine döneceğine inanıyorum. Öte yandan Avrupa Birliği dağılmayacaktır ama Euro Bölgesi’nden çıkışlar yaşanabilir. Örneğin İtalya ayrılabilir. Akdeniz bölgesinde, Portekiz ve Yunanistan da daha sonra, Euro Bölgesinden çıkabilir. Bunlar sancılı süreçler olacaktır. Euro Bölgesi’nin küçüleceği, Euro’nun zayıflayacağına inanıyorum. Dolayısıyla Londra’nın finans merkezi olarak tekrar konumunu güçlendireceğini düşünüyorum.

“TÜRKİYE İÇİN OLUMLU OLACAK”

Süleyman Kocasert
DENİB Başkanı ve TİM Başbakanvekili

Süleyman Kocasert

Avrupa Birliği’nin en büyük ikinci ekonomisi konumunda olan İngiltere’nin AB’den ayrılma kararının ardından AB’nin gayrisafi yurtiçi hasılasının yaklaşık olarak 2,8 trilyon dolar azalması bekleniyor. İngiltere’nin yaklaşık 66 milyonluk nüfusunu düşündüğümüzde, AB’nin kişi başına düşen gelirinde de gerileme olacağı aşikâr. İngiltere’nin 10,6 milyar dolar ile en çok ihracat yaptığımız ikinci ülke olduğunu görüyoruz. Ticaret hacmimiz yaklaşık olarak “6 milyar dolar seviyesinde. Açıkçası, biz İngiltere’nin AB’den kalmasını arzuluyorduk. Önümüzdeki süreçte, ülkemizin Avrupa Birliği ile yürürlükte olan Gümrük Birliği Anlaşması kapsamında İngiltere ile olan gümrük problemleri yaniden ortaya çıkabilir. Ancak, ilk bakışta olumsuz olarak karşımıza çıkan söz konusu durumun İngiltere’nin Gümrük Birliği Anlaşması’ndan çıkarılmaması ve önümüzdeki dönemlerde İngiltere ile Avrupa Birliği arasında müzakere edilecek Serbest Ticaret Anlaşması konularının ülkemiz adına daha olumlu seyredeceğini düşünüyoruz.

Murat Öğütçen / Turkishtime

Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Tüm Hakları Saklıdır © 2015 Patron Türk | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : / Faks : | Yazılım: CM Bilişim - Tasarım: INVIVA