Besiciler deyim yerindeyse kan ağlıyor. Aylardır süren canlı hayvan ve karkas et ithalatı nedeniyle çok büyük zarardalar. Bazıları yaşanacakları erken görüp zararını büyütmeden sektörden çekildi.

Başka çaresi olmayan, elindeki hayvanları kestikten sonra bu işi bırakmak isteyenler ise hayvanlarını kestirecek yer bulamıyorlar. Türkiye’ye kilosu 8 ile 10 liradan karkas et ithal edilince, maliyeti 14-15 lira olan yerli besicinin hayvanını kimse almıyor. Hayvan kesimi durma noktasına geldi. Bu işten zarar gören sadece besiciler değil. Çorbacılar, restoranlar sakatat bulamıyor. Ciğer, beyin, işkembe fiyatı aldı başını gidiyor.

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın besiciler için hayvan başına 300 lira destek ödemesi de işe yaramadı. Kimse hayvanını kestiremediği için bu desteği alamıyor.

Bakanlar Kurulu besicilere rahat bir nefes aldırmak için bu kez ithalatta karkas etin gümrük vergisini yüzde 30′dan yüzde 45′e çıkardı. Fakat bu da besiciyi kurtarmaya yetmeyecek.

Aylardır besiciler her fırsatta gümrük vergisinin en az yüzde 70 olması gerektiğini söylüyordu. Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehdi Eker ve bakanlık bürokratları ise, “merak etmeyin gümrük vergisi üzerinde çalışıyoruz” diyerek besicileri aylarca oyaladılar.

Bakanlar Kurulu’nda onaylanarak 19 Mart 2011 tarihli Resmi Gazete’de yürürlüğe giren kararname besiciler için deyim yerindeyse yeni bir şok etkisi yarattı. İthalatta gümrük vergisinin en az yüzde 70′e yükseltilmesini bekleyen besiciler, yüzde 45′lik verginin de sektörü kurtarmaya yetmeyeceğini düşünüyor.

Yaptıkları hesap çok açık. Yüzde 30 olan gümrük vergisinin yüzde 45′e çıkarılması Türkiye’ye karkas etin kilosunun 12 – 12.5 liradan ithal edilmesini sağlayacak. Yerli üreticinin maliyeti en iyimser rakamlarla 14-15 lira. Bu nedenle kilo başına en az 2-3 lira zarar devam ediyor. Bu karar da besicileri zarardan kurtarmaya yetmeyecek.

Alınan kararı seçim yatırımı olarak gören besiciler, halka ucuz et yedirme sözü ile besiciliğin tamamen yok edilmeye çalışıldığını ısrarla savunuyor.

Gümrük vergisindeki artışa sadece besiciler değil, ithalatçılar da tepkili. Bir geçiş süreci bile tanınmadan ithalatta verginin yüzde 30′dan yüzde 45′e çıkarılması, bağlantısı yapılmış, yolda olan veya gümrükte bekleyen ithal et için fazladan vergi ödemek zorunda kalacaklar.

Hükümetin özellikle son bir yılda uyguladığı hayvancılık politikasına bakıldığında birkaç ithalatçı dışında hiç kimse memnun değil.

Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehdi Eker geçen yıl Mart ayında “ithalata gerek yok, yeterli hayvanımız var” dedi. Bu açıklamadan bir hafta sonra canlı hayvan ithalatı başladı.

“Et ithal etmeyeceğiz” denildi, kısa süre sonra karkas et ithalatı başladı.

Cumhuriyet tarihinde ilk kez kurban bayramında kesilecek kurbanlıklar ithal edildi.

Hayvan ithalatında gümrük vergisi önce Et ve Balık Kurumu daha sonra özel sektör için sıfırlandı. Karkas et ithalatında gümrük vergisi yüzde 135′ten yüzde 30′a indirildi.

İthalat körüklenirken ve yerli üretici yaşam mücadelesi verirken zamansız bir biçimde girişimcilere sıfır faizli kredi verildi. İthalat dolaylı olarak desteklendi.

Tarımsal destekleme oranları belirlenirken hayvancılıkta birkaç spesifik destek dışında hiçbir artış yapılmadı.

Besicilere yönelik ilk kez uygulamaya konulan hayvan başı 300 liralık ödeme öyle şartlara bağlandı ki bu desteği almak olanaksız hale geldi. Üretici yüksek maliyet nedeniyle ithal et ile rekabet edemez, hayvanını kestirecek yer bulamaz konumuna düştü. Bakanlık, “hayvanını kestirirsen ve yerine yenisini alırsan 300 lira destek veririm” dedi. Kimse bu desteği alamadı.

Son olarak karkas et ithalatında gümrük vergisi oranının yüzde 30′dan yüzde 45′e çıkarılması da besicileri kurtarmaya yetmeyecek.

Özetle, bilinçli bir politika ile hayvancılık sektörü yok ediliyor. Toplumun büyük kesimi ve özellikle muhalefet partileri bunun farkında bile değil. Habertürk Gazetesi’nin Pazar günü yayınladığı ankete göre iktidar partisi AKP’nin kırsalda oy oranı yüzde 61 civarında olduğuna göre belki de biz yanılıyoruz. Hükümet çok doğru bir politika uyguluyor. Ne dersiniz?

Ali Ekber YILDIRIM / DÜNYA