Bugün 13 Mart 2017 Pazartesi
  • İstanbul7 °C
  • Ankara6 °C
  • BIST
    89.611
    %0.68
  • Altın
    144,980
    %0.33
  • Dolar
    3,7394
    %-0.76
  • Euro
    3,9897
    %0.04
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Dünyanın en değerli 10 şirketi içerisinde sadece bir teknoloji şirketi vardı
01 Mart 2015 Pazar 11:41

Dünyanın en değerli 10 şirketi içerisinde sadece bir teknoloji şirketi vardı

10 yıl önce dünyanın en değerli 10 şirketi içerisinde sadece bir teknoloji şirketi vardı.

3 banka, 2 enerji, 1 perakende ve 3 sanayi devi arasında sadece Microsoft üçüncü sıradan General Electric ve Exxon şirketlerini müteakip listeye girebiliyordu (Grafik 1). Piyasa değeri yatırımcıların şirketlerin geleceğini satın alması demek olduğuna göre belli ki yatırımcılar teknoloji şirketlerinde pek gelecek görmüyorlardı. Bugüne gelindiğinde ise durum farklı. Listenin ilk dört sırasının üçü Apple, Google ve Microsoft’tan yani teknoloji şirketlerinden oluşuyor (Grafik 2). Üst tarafta sadece Exxon’un koltuğunu koruyabildiği en değerli 10 şirket listesinin liderliği artık General Electric’ten Apple şirketine geçmiş durumda. 150 milyar $ civarındaki piyasa değerleri ile sosyal paylaşım sitesi Facebook ve artık kitap yanında birçok şeyin satıldığı e-ticaret şirketi Amazon ilk 10’a girmek üzereler.

Teknoloji şirketlerinin piyasa değerlerindeki artış oldukça hızlı. 2000 yılında Apple şirketinin piyasa değeri sadece 5 milyar $ iken Procter & Gamble (P&G) gibi bir sanayi devi 102 milyar $’dı. O günden bugüne Apple 93 kat değerlenirken P&G’nin değeri sadece 2 kat artabildi. Benzer şekilde Amazon bu süreçte 26 kat değerlenirken bir başka sanayi devi Caterpillar sadece 4 kat değerlenebildi. Bugün Apple P&G’nin, Amazon da Caterpillar şirketinin iki katından daha değerli (Grafik 3).

Daha ilginç gelişmeler de var. 2000 yılında Japon Sony, Koreli Samsung’un yaklaşık 3 katı bir piyasa değerine sahipti. 2014’e gelindiğinde Samsung 9 kat artıp 200 milyar $’ın üzerinde bir değere ulaşırken bir zamanların inovasyon devi Sony değerinin üçte birinden fazlasını yitirerek 20 milyar $’ın altına indi. Çünkü Samsung gibi mobil ve dijital teknolojilerin nasıl hızla gelişerek tüketicilerin hayatına girdiğini önceden göremedi. Üretimini bu teknoloji devriminin gereklerine uygun hale getiremedi.

Teknoloji şirketleri artık yatırımcılar tarafından çok çabuk kabul görüp kısa sürede büyük değerlerden halka arz edilebiliyorlar. Facebook 8 yıl içinde 80 milyar $’dan halka arz edilirken Twitter 7 yılda 25 milyar $’lık bir halka arz değerine ulaşabildiler ve sahiplerini zengin ettiler. Yakında ünlü Çinli e-ticaret şirketi Alibaba halka arz edilecek. Halka arz sonrasında oluşacak piyasa değerine yönelik tahminler 250 milyar $’a kadar çıkıyor. Teknoloji şirketlerinin çoğu finansal açıdan da giderek güçleniyor. Bugün Apple şirketinin yıllık satış geliri Vietnam, Ukrayna gibi ülkelerin ekonomilerinden daha büyük. Microsoft her yıl Azerbaycan gibi bir ülkenin yaptığı mal ve hizmet satışından daha fazla satış yapıyor.

Ve bu sayede ciddi bir nakit stoku oluşturmuş durumdalar. Apple şirketinin bugün Türkiye’nin en değerli şirketi olan Garanti Bankası’ndan 10 tane alabilecek 150 milyar $’lık bir nakit stoku var. Benzer şekilde internet arama motoru Google Türkiye’nin piyasa değeri en yüksek sanayi şirketi Tüpraş’tan 10 tane alabileceği bir nakit gücüne sahip.

Finansal güçleri borçlanma maliyetlerine de yansıyor. Çoğu zaten spor olsun diye, düşük faiz ortamından faydalanmak, daha fazla temettü ödemek, piyasadan hisse almak satın alımlar yapmak ya da vergi yükümlülüklerini yönetmek için borçlanıyorlar. Apple geçtiğimiz yıl rekor miktarda 17 milyar $’ı 3 yıldan 30 yıla varan çeşitli vadelerde %0,45 ile %3,85 aralığında borçlanırken Microsoft da benzer şekilde bir önceki yıl 5 yıl vadede %0,99 maliyetle neredeyse ABD devlet tahvillerine yakın getirilerde borçlandılar. Türkiye’nin 30 yıllık (dolar cinsi Eurobond) devlet tahvilinin getirisi %5’in üzerinde.

Bu şirketler halka arz (hisse) ve tahvil satışlarından elde edilen gelirler, stratejik şirket satın alımları için kullanıyorlar. Teknoloji süpermarketi haline gelme peşindeler. Facebook kısa sürede 500 milyon kullanıcıya ulaşan Whatsapp adlı mesajlaşma şirketini 19 milyar $ gibi fahiş bir fiyata almakta tereddüt etmiyor. Benzer şekilde Instagram adlı bir fotoğraf paylaşım sitesini de, İrlanda’da bir e-banka lisansını da yüksek fiyatlarla satın alarak portföyüne katabiliyor. Amacı kullanıcıların her açıdan hayatlarına girmek ve onları sahiplenmek.

Peki bu teknoloji şirketleri ne oldu da bu kadar değerli hale geldiler? Yatırımcılar bir şeyden anlamıyor da piyasaların gazına geldikleri için mi insanların “boşa zaman harcadıkları” sosyal paylaşım siteleri gibi şirketlerin hisselerini bu kadar yüksek fiyatlardan alıyorlar? 2000 yılında olduğu gibi yakında patlayacak bir teknoloji balonu mu yaşanıyor yine? Elbette yatırımcılar hata yapabilirler ama ne saf ne de cahiller. Haftaya.

Grafik

Kaynak
ZAMAN GAZETESİ
Saruhan Özel
s.ozel@zaman.com.tr

Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Tüm Hakları Saklıdır © 2015 Patron Türk | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : / Faks : | Yazılım: CM Bilişim - Tasarım: INVIVA