Geçen hafta sürpriz bir şekilde faiz artışına giden Çin, piyasalarda kısa süren bir tedirginlik yarattı: Faiz artışı dönemi mi başlıyordu? Bir yıl vadeli borç verme faizinin yüzde 5.31’den yüzde 5.56’ya çıkarıldığının açıklandığı gün, euro-dolar paritesi 1.37 seviyesine düşerken, hemen tüm dünyada borsalar da düştü.

Aslında Çin uzun bir süredir gelişmiş ülkelerin “Paranı daha değerli hale getir” baskısı altında. Çin’de döviz kurları Merkez Bankası tarafından belirleniyor. ABD’nin verdiği dış ticaret açığında Çin’den yapılan ithalatın büyük etkisi var. Çin, parasını daha değerli hale getirirse; bu, ABD’nin dış ticaret açığını azaltmasına yarayacak. Bu da doların değer kazanmasına sebep olacak.

Kitap böyle diyor ama gerçek hayatta da böyle mi? Grafikte de görüldüğü gibi Çin uluslararası baskılara karşı bir yandan direnirken, bir yandan ufak ayarlamalarla cevap vermeye çalışıyor. Renminbi, haziran ayından bu yana sadece yüzde 2.5 değerlenmiş durumda. ABD, “Bu yetmez” derken, Çin de “Değerlemeyi uzun vadeye yayacağız” diyerek günü idare ediyor.

Faiz artışının zamanlaması hiç de tesadüf değil. G-20 toplantısı öncesinde Çin böyle bir ‘jest’ yaparak bir anlamda toplantılara eli güçlü gitmek istedi: “Sizin istediğinizi yapıyoruz” diyebilmek için. Ve hayır, bunun dünyada faiz artışı döneminin başlamasıyla hiçbir ilgisi yok, nitekim piyasalar da ertesi günden itibaren bu faiz artışını unuttuklarını rakamlarla gösterdiler.