Enerji sektörü, Azerbaycan ekonomisinin belkemigini olusturmaktadır. BritishPetroleum firmasının verilerine göre Azerbaycan’ın kanıtlanmıs petrol rezervleri 7 milyarvarildir ve bu tüm dünyadaki rezervlerin yüzde 0.6’sına tekabül etmektedir. AzerbaycanDevlet Petrol Sirketi SOCAR’ın kanıtlanmamıs rezervlerin de dahil edildigihesaplamalarına göre ülkenin petrol rezervleri 17.5 milyar varil seviyesindedir. Dogalgaz rezervleri ise 1.37 trilyon metreküp ile tüm dünyadaki rezervlerin yüzde 0.8’ine karsılıkgelmektedir.

SOCAR, ülkedeki petrol ve dogalgaz üretiminden, iki petrol rafinerisinin isletilmesinden,boru hatlarından ve petrol ile dogalgazın ithalat ve ihracatından sorumludur. Azerbaycan hükümeti, SOCAR’ı özellestirmemis, enerji sektörüne dogrudan yabancı yatırım girisiniüretim paylasım anlasmalarıyla saglamıstır. Bugüne kadar 22 üretim paylasımanlasması yapmıs olan Azerbaycan’da, enerji sektöründe yabancı yatırımcılara digersektörlerde mevcut olmayan bazı avantajlar saglanmaktadır.

Azeri petrolünü dünya pazarlarına ulastıracak olan Bakü-Tiflis-CeyhanHam Petrol Boru Hattı’nın tamamlanarak devreye girmesi ve buhattı doldurmak için yeni yataklardaüretime baslanması nedeniyleAzerbaycan’ın petrol üretimi 2005yılında ciddi bir artıs göstermis ve birönceki yıla göre yüzde 43’lük birartısla 22.2 milyon ton olarakgerçeklesmistir. Üretim artısı sonrakidönemlerde de devam etmis ve 2006yılında 32.3 milyon ton, 2007 yılının Ocak-Haziran döneminde ise 21.1 milyon ton petrol üretilmistir.

En büyük üreticilerden olan SOCAR’ın üretimi sonyıllarda düşüşe geçmis ve 2005 yılında 9 milyon tonolarak gerçeklesmistir. Burakam 2006 yılında da sabitkalırken, ngiliz, ABD ve Norveç firmaları tarafından olusturulan ve 1997’deüretime baslayan Azerbaijan International Operating Company (AIOC) isimli konsorsiyumun üretimhacmi giderek artmıstır. Nitekim, 2005 yılındaAIOC’un üretimi bir öncekiyıla göre yüzde 140 artarak 13.2 milyon tona, 2006 yılında ise 23.3 milyon tona çıkmıstır.2007 yılının Ocak-Haziran döneminde ise Konsorsiyumun üretim hacmi 16.7 milyon tonolarak gerklesmistir. Konsorsiyum, 5.4 milyar varillik kanıtlanmıs rezervlere sahip olanAzeri-Çıralı-Günesli yataklarını isletmektedir.

Azerbaycan, ürettigi petrolün yüzde 70’ini ihraç etmektedir. Su anda Azeri petrolü üçboru hattı üzerinden ihraç edilmektedir. Bu hatlardan birisi Bakü’yü Gürcistan’ınKaradeniz kıyısındaki Supsa limanına baglayan hat, digeri ise yine Bakü’yü Rusya’nın Novorossisk limanına baglayan hattır. Azeri-Çıralı-Günesli yataklarından çıkartılan petrolile doldurulan, 1,776 km uzunlugunda ve yıllık 50 milyon ton ham petrol tasımakapasitesine sahip Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı’ndan ise Haziran 2006itibariyle “Azeri light” petrolü dünyapiyasalarına ihraç edilmeyebaslanmıstır. Bunların yanısıraBatum’a demiryolu üzerinden petrolsevkiyatı da yapılmaktadır.

Azerbaycan’da toplam kapasiteleriyılda 22 milyon ton olan iki adetpetrol rafinerisi bulunmaktadır.“Azerineftyag” ve “Haydar Aliyev”rafinerileri, çıkartılan petrolün büyükbir kısmının ihraç edilmesi nedeniylehalen tam kapasitelerinin altındaçalısmaktadır.

Azerbaycan halen Rusya ve OrtaAsya’dan dogalgaz ithal eden bir ülkedir. Sahdeniz dogalgazyataklarında üretimin 2006 yılınınsonbahar aylarında baslamasıyla ithalata olan bagımlılıgın azalacagı öngörülmektedir. Buradan çıkartılacak olan dogalgazın bir kısmı da Bakü-Tiflis-Erzurum Boru Hattı üzerinden Gürcistan ve Türkiye’ye ihraç edilecektir. Sahdeniz’de ulasılmasıöngörülen yıllık üretim miktarı 8.38 milyar metreküp seviyesindedir.