Bugün 12 Mart 2018 Pazartesi
  • İstanbul13 °C
  • Ankara2 °C
  • BIST
    116.915
    %0.30
  • Altın
    162,348
    %0.06
  • Dolar
    3,8094
    %-0.35
  • Euro
    4,6962
    %-0.34
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Azerbaycan Bankacılık ve Finans Sektörü
10 Şubat 2013 Pazar 03:07

Azerbaycan Bankacılık ve Finans Sektörü

Azerbaycan bankacılık ve finans sektörü, yabancı yatırım için önemli derecede birpotansiyel ve uygun yatırım imkânları sunan bir sektördür. 1992yılında kurulan ve 1995’te bağımsız bir statü kazanan AzerbaycanMerkez Bankası, ülkenin para politikalarından v

Azerbaycan bankacılık ve finans sektörü, yabancı yatırım için önemli derecede bir potansiyel ve uygun yatırım imkânları sunan bir sektördür. 1992 yılında kurulan ve 1995’te bağımsız bir statü kazanan Azerbaycan Merkez Bankası, ülkenin para politikalarından ve finans sektörünün denetlenmesinden sorumludur. 1994 yılında ülkede 210 banka varken, bugün bu rakam 45’e inmiş durumdadır. Merkez Bankası, sektörü konsolide etmek için kademeli olarak asgari sermaye düzeyini yükseltmiş ve sektör bu şekilde düşük sermayeli küçük bankalardan arındırılmıştır.

Gelir seviyesi artan ve dolayısıyla yatırıma daha fazla yönelebilen Azerbaycan halkının son dönemlerde bankacılık sistemine olan güveninin de arttığı görülmektedir. Ocak 2010 itibariyle Azerbaycan bankalarındaki mevduatların toplam değeri 4.654 milyar Manat’a ulaşmıştır. Ağustos 2007’de faaliyete geçmiş olan Azerbaycan Mevduat Sigorta Fonu, bu güvenin oluşmasında önemli bir rol oynamıştır.

Sektördeki en büyük kuruluş, yüzde 50.2 hissesi kamuya ait olan ve sektördeki toplam varlıkların yarsını elinde bulunduran Azerbaycan Uluslararası Bankası’dır. Diğer yandan devlet, sahip olduğu diğer bir büyük banka olan Kapital Bank’taki yüzde 50 hissesini 2007 yılında satmış, ancak bu özelleştirme projesi finans çevrelerinin umduğu gibi sektöre büyük stratejik bir yabancı yatırımcı girmesini sağlamamıştır. Buna rağmen yabancı sermayenin Azerbaycan’ın bankacılık ve finans sektörüne olan ilgisinin arttığını söylemek mümkündür. Son dönemlerde ülkede temsilcilik açan yabancı bankaların başında Commerzbank ve Citibank gelmektedir.

Bankacılık sektörünün özel sektöre açtığı kredilerin hacmi son yıllarda giderek artmaktadır. Nitekim Ocak 2008 itibariyle ülkedeki bütün işletme ve kurumlara tahsis edilen kredilerin toplam hacmi bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 97.4 oranında artarak, 4.665 milyon Manat’a çıkmıştır. Bu kredilerin yüzde 35.1’i kısa, yüzde 64.9’u ise uzun dönemli kredilerden oluşmaktadır. Söz konusu kredilerin yüzde 54.9’u özel bankaların payına düşmektedir.

Bakü Menkul Kıymetler Borsası

Azerbaycan’ın tek menkul kıymetler borsası olan Bakü Menkul Kıymetler Borsası, 2000 yılında açılmıştır. Ancak bu borsada işlemler oldukça kısıtlıdır ve büyük ölçüde devlet tahvillerinin alım-satımı yapılmaktadır. Devlet Menkul Kıymetler Komisyonu, Bakü Menkul Kıymetler Borsası’nı denetlemekteyse de fazla bir yaptırım gücü uygulayamamaktadır.

AZERBAYCAN DEVLET PETROL FONU

Azerbaycan’ın petrol ihracatından kaynaklanan gelirlerinin bir havuzda toplanarak, söz konusu gelirlerin etkin bir şekilde yönetilmesini ve bu gelirlerin ekonominin tamamının geliştirilmesi ve halkın refah seviyesinin yükseltilmesi için kullanılmasını amaçlayan Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol Fonu (SOFAZ), 29 Aralık 1999 tarihli bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kurulmuştur.

SOFAZ, bütçe dışı bir fondur ve müstakil bir tüzel kişiliğe sahiptir. Fonun başında Cumhurbaşkanı tarafından atanan bir İcra Direktörü bulunur ve faaliyetleri bir denetim kurulu tarafından denetlenir. Fonun mali tabloları ve raporları Ernst&Young firması tarafından denetlenmektedir.

SOFAZ’ın başlıca gelir kaynakları şunlardır:

1. Azerbaycan’ın mineral yakıt ihracatından kaynaklanan net gelirler (Devlet Petrol Şirketi SOCAR’ın yatırımcı, hissedar ya da ortak olduğu projelerdeki payından kaynaklanan gelirler hariç).

2. Yabancı yatırımcılar tarafından SOCAR’a ödenen petrol ve doğalgaz anlaşması ve performans primleri.

3. Yabancı yatırımcıların petrol ve doğalgaz çalışmalarına bağlı olarak kullandıkları araziler için ödedikleri ücretler.

4. Uluslararası petrol ve doğalgaz anlaşmalarından Azerbaycan’ın hak kazandığı kar payları.

5. Azerbaycan’dan geçen boru hatlarından kaynaklanan transit gelirleri.

6. SOFAZ’ın varlıklarının işletmesinden elde edilen gelirler.

7. Yatırımcılardan petrol ve doğalgaz anlaşmaları çerçevesinde SOCAR’a ya da başka bir kamu kurumuna transfer edilen varlıklardan elde edilen gelirler.

SOFAZ’ın varlıkları “sosyo-ekonomik gelişimin sağlanması hedefi doğrultusunda ulusal boyuttaki ekonomik sorunların çözülmesi ve önemli altyapı ihtiyaçlarının karşılanması” için kullanılmaktadır. Bu hedefler, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından 27 Eylül 2004 tarihinde imzalanan ve 2025 yılına kadar olan dönemi kapsayan “Azerbaycan’ın Petrol ve Doğalgaz Gelirlerinin Yönetimi İçin Uzun Vadeli Strateji” belgesinde detaylı olarak açıklanmıştır.

Bugüne kadar SOFAZ varlıkları iki büyük proje kapsamında kullanılmıştır. Bunlardan birincisi Dağlık Karabağ bölgesinden gelen Azeri mülteciler için konut inşaatı ve bu mültecilerin sosyo-ekonomik şartlarının geliştirilmesi, diğeri ise Azerbaycan’ın Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı’ndaki payının finanse edilmesidir.

2010 yılı sonu itibariyle SOFAZ’ın bütçe gelirleri 15.6 milyar Manat, giderleri ise 9.6 milyar Manat olup, Fonun Ocak 2012 aktifleri 2011 yılının aynı dönemine kıyasla %30,9 artarak milyar Dolar seviyesine gelmiştir.

Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Tüm Hakları Saklıdır © 2015 Patron Türk | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : / Faks : | Yazılım: CM Bilişim - Tasarım: INVIVA